De toekomst van UX-design in de autodesignwereld

Welkom bij de Internationale Automobiel tentoonstelling (IAA), waar de toekomst van mobiliteit en autodesign tot leven komt. De IAA wordt om de twee jaar gehouden en presenteert een breed scala aan voertuigen, van kleine scooters tot zelfrijdende bussen.

Het panel discussieerde over de rol van UX bij het vormgeven van de auto-interieurs van de toekomst. Hoewel de huidige industrie nog steeds wordt gedomineerd door schermen en gefragmenteerde interfaces, schetsten de sprekers een toekomstbeeld met natuurlijke, door AI aangestuurde interactie en meer holistische ontwerpbenaderingen. De grootste uitdaging zal liggen in het vinden van de juiste balans tussen standaardisatie en merkdifferentiatie, terwijl UX-denken stevig wordt verankerd in de kern van voertuigontwikkeling.

Van Dashboard schermoorlog tot Natuurlijke Interactie

De autowereld heeft het afgelopen decennium vooral gestreden om schermgrootte en -indeling, maar de panelleden waren het erover eens dat dit een achterhaald strijdtoneel is. Met de snelle vooruitgang van AI en spraakherkenning zullen auto’s in toenemende mate vertrouwen op natuurlijke interactie om informatie en diensten te leveren. Deze verandering maakt de weg vrij voor een vrijer interieurontwerp, met kansen voor eenvoudigere en elegantere omgevingen die comfort en merkidentiteit boven digitale drukte stellen, en tegelijkertijd nieuwe vormen van entertainment en functies mogelijk maken.

UX Moet je leiden, Niet Volgen

Traditioneel krijgt in het ontwerpproces eerst de exterieurvormgeving prioriteit, gevolgd door het interieur en pas daarna UX. Ruben Rodriguez Bosch betoogde dat deze volgorde omgekeerd zou moeten worden: de gebruikerservaring moet de basis vormen van het volledige voertuigontwerp. Door te beginnen met UX wordt ervoor gezorgd dat elk contactmoment – van het verstellen van spiegels tot het gebruik van AI-gedreven diensten – samenhangend en intuïtief aanvoelt, in plaats van achteraf toegevoegd.

In markten zoals China bepalen functies en gebruikerservaring in toenemende mate de aankoopbeslissingen, meer nog dan merkgeschiedenis. Voor bedrijven betekent dit dat UX een primaire zakelijke hefboom is geworden, en geen secundaire laag.

Standaardisatie vs. Differentiatie

Bij ride-sharing en vlootauto’s hebben gebruikers vaak moeite met de verschillende interfaces van merk tot merk, wat wijst op de noodzaak van een zekere mate van standaardisatie. Toch waarschuwden de panelleden dat het forceren van één uniforme UI-benadering de merkidentiteit zou kunnen uitwissen – net zoals smartphones aanvankelijk diverse benaderingen boden voordat ze uiteindelijk naar enkele standaarden convergeerden. Voor ontwerpers ligt de uitdaging in het waarborgen van een basisniveau van bruikbaarheid, terwijl UX tegelijkertijd een krachtig middel voor differentiatie blijft.

Nieuwe Vaardigheden voor een Nieuw Tijdperk

Nu AI steeds dieper wordt geïntegreerd in mobiliteit, zullen ontwerpteams hun vaardigheden moeten uitbreiden voorbij het traditionele industriële en digitale design. Het panel speculeerde over het toevoegen van psychologen, therapeuten of zelfs prompt engineers aan toekomstige teams, om beter in te spelen op gebruikersbehoeften en interacties met intelligente systemen te begeleiden. Voor merken betekent dit het omarmen van flexibiliteit en het samenstellen van teams die verder kijken dan esthetiek, naar de menselijke, emotionele en ethische dimensies van mobiliteit.

Het digitale CMF proces

Het volgende panel verkende de snelle digitalisering van CMF-processen (kleur, materialen, afwerkingen). Hoewel nieuwe tools snellere iteraties en eerdere besluitvorming mogelijk maken, blijven er uitdagingen rond vertrouwen, standaardisatie en het waarborgen dat digitale nauwkeurigheid overeenkomt met de fysieke realiteit. In de discussie werd de nadruk gelegd op de zich ontwikkelende vaardigheden van CMF-designers, die hun weg moeten vinden in deze hybride fysieke-digitale wereld.

Versnelling van iteraties met digitale tools

Tools zoals Adobe’s Substance Sampler stellen CMF-designers in staat om materialen digitaal te prototypen voordat leveranciers worden ingeschakeld. Dit versnelt de ontwerpcyclus en maakt meer creativiteit mogelijk in de conceptfase. Tegelijkertijd legt het ook de verantwoordelijkheid bij de ontwerpers om ideeën te valideren voordat leveranciers in het proces worden betrokken.

Vertrouwenskloof tussen digitaal en fysiek

Ondanks de vooruitgang verschillen digitale weergaven van materialen en lakken vaak aanzienlijk van hun fysieke tegenhangers. Leveranciers en OEM’s worstelen met deze mismatch, wat kan leiden tot vertragingen en frustraties. Het opbouwen van vertrouwen in digitale workflows zal een grote uitdaging voor de sector zijn voordat fysieke samples volledig vervangen kunnen worden.

Gebrek aan standaardisatie

Verschillende bedrijven en softwareomgevingen werken momenteel met uiteenlopende digitale bestandsformaten en standaarden, waardoor samenwerking gefragmenteerd verloopt. Zonder afgesproken normen moeten teams kostbare tijd besteden aan het converteren en aanpassen van bestanden in plaats van aan ontwerpen. Standaardisatie kan de efficiëntie drastisch verhogen en kostbare miscommunicatie verminderen.

De evoluerende rol van CMF-designers

Nu AI steeds meer wordt geïntegreerd in mobiliteit, zullen ontwerpteams hun vaardigheden moeten uitbreiden voorbij het traditionele industriële en digitale design. Het panel speculeerde over het toevoegen van psychologen, therapeuten of zelfs prompt engineers aan toekomstige teams, om beter in te spelen op gebruikersbehoeften en interacties met intelligente systemen te begeleiden. Voor merken betekent dit flexibiliteit omarmen en teams samenstellen die verder kijken dan esthetiek, naar de menselijke, emotionele en ethische dimensies van mobiliteit.

Inconsistente digitale klantervaringen

Ironisch genoeg leveren interne tools steeds rijkere digitale visualisaties op, terwijl de uiteindelijke, klantgerichte configuraties vaak van lagere kwaliteit zijn, omdat ze door marketingteams worden gemaakt. Daardoor ziet het publiek niet dezelfde rijkdom waarmee ontwerpers en ingenieurs werken. Het dichten van deze kloof zal essentieel zijn om digitale vooruitgang daadwerkelijk te vertalen naar klantwaarde.

Duidelijke doelen zorgen voor efficiënte projecten

Duidelijke doelen zorgen voor efficiënte projecten

Het 360c-concept van Volvo werd snel ontwikkeld omdat het team prioriteit gaf aan het communiceren van een visie boven het perfectioneren van elk technisch detail. Dit laat zien dat snelheid niet per se ten koste gaat van de ontwerpkwaliteit wanneer de boodschap scherp is. Een duidelijke “stip aan de horizon” houdt projecten efficiënt en zorgt ervoor dat ontwerpinspanningen leiden tot betekenisvolle resultaten.

Belanghebbenden moeten vroeg betrokken worden

Te veel projecten blijven vastlopen omdat beslissers pas laat in het proces worden betrokken. De aanpak van Xiaomi, waarbij belanghebbenden continu worden geïnformeerd en opgeleid, helpt om afstemming te behouden en kostbare fouten te voorkomen. Wanneer het leiderschap op het juiste moment wordt ingeschakeld — vroeg genoeg om te begeleiden, maar niet zo vroeg dat ze onvolgroeide ideeën overschrijven — verlopen projecten sneller en verbeteren de resultaten.

Design als probleemoplossend hulpmiddel

Ontwerpers worden binnen organisaties vaak verkeerd begrepen als louter visuele stylisten. In werkelijkheid is design een methode om gebruikers- en bedrijfsproblemen op te lossen. Wanneer ontwerpers geïntegreerd worden in operaties, planning en dagelijkse besluitvorming, zorgen ze er niet alleen voor dat producten er beter uitzien, maar helpen ze organisaties slimmer te werken. Bedrijven die deze bredere rol van design omarmen, ontsluiten waarde die veel verder gaat dan esthetiek.

Afstemming van belanghebbenden moet vroeg plaatsvinden

Te veel projecten blijven vastlopen omdat beslissers pas laat betrokken worden. Xiaomi’s aanpak van continue educatie van stakeholders helpt afstemming te behouden en kostbare fouten te voorkomen. Wanneer leiderschap op het juiste moment wordt ingeschakeld — vroeg genoeg om te begeleiden, maar niet zo vroeg dat ze onvolgroeide ideeën overschrijven — verlopen projecten sneller en verbeteren de resultaten.

Inzicht in gebruikers is essentieel

Technologiebedrijven zoals Xiaomi vertrouwen op enorme datasets om hun ontwerpproces te sturen, terwijl Volvo een meer praktijkgerichte aanpak hanteert door ontwerpers en medewerkers direct met gebruikers te laten interageren. Ondanks deze verschillen benadrukten beide dat ontwerp gebaseerd moet zijn op daadwerkelijk gebruikersgedrag. Zonder dit loopt zelfs het mooiste ontwerp het risico zijn doelgroep te missen.

De ontwikkeling van de ontwerpafdeling en het team

Het panel onderzocht wat er nodig is om toekomstbestendige ontwerpteams op te bouwen in een tijdperk dat wordt gekenmerkt door AI, nieuwe tools en veranderende verwachtingen. De sprekers benadrukten dat technologie weliswaar processen transformeert, maar dat menselijke kwaliteiten als creativiteit, beoordelingsvermogen en samenwerking onvervangbaar blijven. Van het heroverwegen van loopbaantrajecten tot het verantwoord integreren van AI: het gesprek bood een duidelijk stappenplan voor hoe ontwerpbureaus zich kunnen ontwikkelen zonder hun ziel te verliezen. Circulaire materialen en duurzame productie zijn niet langer niche-experimenten, maar worden steeds meer de norm. Duitse merken laten zien hoe kleuren, stoffen en doordachte materiaalkeuzes identiteit kunnen uitdragen en tegelijkertijd kunnen voldoen aan de wereldwijde eisen op het gebied van verantwoordelijkheid.

Het veranderende profiel van de ontwerper

De mobiliteitsontwerpers van morgen zullen een sterke creatieve basis moeten combineren met het vermogen om AI in te zetten voor snelheid en variatie. Schetsen blijft een essentiële vaardigheid, maar even belangrijk is de bereidheid om nieuwsgierig te blijven en te blijven leren, en een ‘rookie-mentaliteit’ te behouden die ontwerpers in staat stelt zich aan te passen aan snel veranderende contexten. Bovendien wordt samenwerking als essentieel beschouwd; er is geen plaats voor ‘superster ontwerpers’.

AI als hulpmiddel, niet als schepper

AI heeft bewezen krachtig te zijn voor snelle iteraties, renderings en visualisaties, maar het kan het menselijk oordeel of creativiteit niet vervangen. De panelleden benadrukten dat het de ontwerpers zijn die bepalen wat goed en zinvol is. Voorlopig blijft de communicatie tussen AI-systemen, ontwerp en engineering beperkt, wat de noodzaak van menselijk toezicht en integratie onderstreept.

Snellere, slimmere ontwerpcycli

Geïnspireerd door het tempo van China benadrukte het panel dat ontwerpcycli moeten worden versneld, met een vroegere integratie van pre-engineering en een grotere afhankelijkheid van VR, SubD en 3D CAD. Hoewel kleimodellen waardevol blijven, zullen ze een minder belangrijke rol gaan spelen. De toekomst vraagt om flexibiliteit, snellere iteraties en een openheid om te experimenteren met nieuwe tools en workflows.

Groei stimuleren

Bij KIA wordt niet van elke ontwerper verwacht dat hij of zij een leidinggevende functie gaat bekleden. Carrièrepaden die diepgaande expertise erkennen en belonen, zijn even waardevol. Studio-rotaties, praktische training in tools zoals Blender en evenwichtige verantwoordelijkheden helpen ontwerpers te groeien en houden teams wendbaar. Deze aanpak zorgt voor ontwikkeling zonder dat er ongezonde hiërarchieën ontstaan.

Design wereldwijd opschalen

Design is niet langer alleen een creatieve functie, maar is uitgegroeid tot een strategische motor voor bedrijfsresultaten. Dit panel onderzocht hoe internationale bedrijven zoals Volkswagen en ontwerpstudio’s zoals Avatar processen structureren, technologie inzetten en design integreren op directieniveau om snel waarde te creëren en tegelijkertijd de merkidentiteit op lange termijn te behouden. Van AI en 3D-tools tot flexibele workflows: de discussie benadrukte het evenwicht tussen snelheid, creativiteit en strategisch denken dat vereist is in de huidige designgerichte organisaties. Volkswagen beheert wereldwijd meer dan 100 actieve projecten, wat een zorgvuldige afstemming tussen merken, markten en managementlagen vereist. De uitdaging is om een samenhangende ontwerptaal te behouden en tegelijkertijd lokale teams in staat te stellen in te spelen op specifieke marktbehoeften.

Samenwerking en open innovatie

Beide bedrijven stappen af van geïsoleerde ‘vuurtorenprojecten’ en leggen de nadruk op partnerschappen met externe merken en experts. Deze aanpak zorgt voor nieuwe ideeën, versnelt innovatie en zorgt ervoor dat design relevant en toekomstgericht blijft.

Snelheid ontmoet strategie

Geïnspireerd door flexibele werkprocessen in China is Volkswagen overgestapt van eindeloze schetsen en moodboards naar marktgerichte, snellere besluitvorming. Hoewel snelheid efficiëntie en tijdige lanceringen mogelijk maakt, waarschuwde het panel dat er een evenwicht moet zijn om burn-out te voorkomen en tijd te behouden voor creatieve verkenning.

Technologie inzetten voor betere beslissingen

De dagelijkse workflows zijn tegenwoordig sterk afhankelijk van AI en 3D-omgevingen zoals Unreal om snellere visualisaties en duidelijkere presentaties voor leidinggevenden te produceren. Deze tools helpen besluitvormers op C-niveau om concepten snel te begrijpen, feedbackloops te verkorten en afstemming te versnellen.

Design als strategisch middel

Design gaat verder dan styling en bestaat uit kenmerkende merkelementen die van invloed zijn op KPI’s en de identiteit op de lange termijn. Avatar benadrukte dat design, wanneer het naar het bestuursniveau wordt getild, trends kan voorspellen, strategische beslissingen kan sturen en een gebruikersgerichte aanpak binnen de hele organisatie kan waarborgen.

Wil je meer weten over onze werkwijze?

We nodigen je uit om contact op te nemen met ons team!

Scroll voor een sneak peak!

Download Our Exclusive Trend Report

Why You Need This Trend Report

Want to dive deeper into where mobility design is heading? Download our comprehensive trend report about the IAA Conference 2025. Simply fill out the form below to get your copy.

Complete the form to receive your exclusive copy of the IAA Conference 2025 Highlights report.

"*" geeft vereiste velden aan

What's your name?*

What's your company name?

What's your email?*

De toekomst van UX-design in de autodesignwereld

Download Our Exclusive Trend Report

Why You Need This Trend Report

Talking Things That Move

iF Design Award 2022: New Gen Citea